Teatr

 

Polski Teatr Tańca

Polski Teatr Tańca istnieje od 1973 roku, jest profesjonalnym autonomicznym zespołem, którego oblicze przeszło ewolucję od spektakli ukształtowanych formą teatru baletowego do współczesnego gatunku: teatru tańca, który charakteryzuje się przekraczaniem granic rodzajowych, technicznych i stylistycznych, wyzwalaniem z przypisanych tradycją środków wyrazu, skłanianiem ku interdyscyplinarności, poszukiwaniem nowych przestrzeni teatralnych i opartym na kreatywnej improwizacji procesie tworzenia.

 

Iwona

dr Iwona Pasińska

Dyrektor Polskiego Teatru Tańca - Baletu Poznańskiego. Choreograf, dramaturg ruchu, teatrolog, założyciel Movements Factory Foundation. Absolwentka Państwowej Szkoły Baletowej im. Feliksa Parnella w Łodzi, ukończyła filologię polską ze specjalizacją teatrologiczną na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie w Katedrze Dramatu i Teatru obroniła doktorat z obszaru doświadczenia ciała w teatrze współczesnym z perspektywy teatru tańca, badaczka ruchu i ekspresji ciała w przestrzeniach performatywnych.

Od 1989 roku związana była z Polskim Teatrem Tańca – Baletem Poznańskim, a w 1997 została jego pierwszą solistką. W 1998 roku została laureatką Medalu Leona Wójcikowskiego dla najwybitniejszego tancerza młodego pokolenia. W PTT tańczyła główne lub solowe role w choreografiach m. in.: Ewy Wycichowskiej ("Niebezpieczne związki", "Daina", "Trans…Nieprawdziwe zdarzenie progresywne", "Carpe Diem", "Wiosna Effatha"), Jacka Przybyłowicza ("Naszyjnik gołębicy", "Barocco"), Rafała Dziemidoka ("Medea"), Magdaleny Reiter ("36,5°"), Matsa Eka ("Pół dnia Północy"), Yossi Berga ("Wo-man w pomidorach"), Birgit Cullberg ("Romeo i Julia"), Virpi Pahkinen ("Zefirum"), Susanne Jaresand ("En face"), Thierry Vergera ("Lato"), Greya Veredona ("Sługa dwóch panów"), Jerzego Makarowskiego ("Carmen"). Z Polskim Teatrem Tańca była związana do 2008 roku.

Od 2002 roku zajmuje się kompozycją ruchu, dramaturgią ekspresji ciała oraz choreografią. Jej zainteresowania scaliły trzy premiery w Atelier Polskiego Teatru Tańca: "Gra I. Czas", "Moment: gra" (dwójka), "Gramy x3" oraz współpraca z Teatrem im. St. I. Witkiewicza w Zakopanem. Wspólnie z producentem i animatorem kultury Marcinem Maćkiewiczem w 2008 roku założyła kolektyw Movements Factory, z którym zrealizowała projekty: "Pustynia pary" (Archipelag Malta 2008), z Czesławem Mozilem "Gramy 4 U" (w ramach madeinpoznan.doc, 2009), czy w przestrzeni publicznej – "Saligia. 7 grzechów miejskich" (festiwal Malta – blok Nowe Sytuacje, 2009). W 2010 roku razem z Movements Factory przygotowała dwa spektakle: "Trop: Dance as Art" (premiera w Teatrze Wielkim w Poznaniu, spektakl wyróżniony przez miesięcznik „Teatr” za najciekawsze wydarzenie w obszarze teatrów tańca w 2010 roku) oraz "BodyLand" (powstały na zaproszenie Teatru 8 Dnia w ramach projektu Drugie miasto). Jako choreografka lub dramaturg ruchu od 2010 roku stale współpracuje z teatrami dramatycznymi, operowymi oraz alternatywnymi, wśród których są m.in.: Teatr Wielki w Poznaniu (tu także reżyseria "Piotruś i wilki"), Teatr Wybrzeże w Gdańsku, Teatr Współczesny w Szczecinie, Teatr Ochoty w Warszawie, Teatr Powszechny w Warszawie, Opera Nova w Bydgoszczy, Teatr Lubuski w Zielonej Górze i Teatr Modrzejewskiej w Legnicy. W teatrze dramatycznym pracowała m.in. z Marcinem Liberem ("Makbet", "III Furie", "Aleksandra. Rzecz o Piłsudskim"), Piotrem Kruszczyńskim ("Wszystko, co chcielibyście powiedzieć po śmierci ojca, ale boicie się odezwać", "Człowiek z Bogiem w szafie"), Igorem Gorzkowskim ("Burza", "Starucha", "Zaćmienie", "Wariat i zakonnica", "Kalino malino czerwona jagodo"), Bartoszem Frąckowiakiem ("Ksiądz H., czyli Anioły w Amsterdamie"). Jej spotkanie z operą zaowocowało współpracą z takimi reżyserami jak: Natalia Babińska ("Halka", "Demetrio"), Ignacio Garcia ("Hamlet"), Michał Znaniecki ("Bal maskowy", "Mandragora"), Monika Dobrowlańska ("Ophelia"), Piotr Bogusław Jędrzejczak ("Św. Franciszek i wilk z Gubio"). Zagrała również w spektaklach dramatycznych, m.in. Piotra Kruszczyńskiego ("Histericon", Teatr Polski, Poznań), Macieja Prusa ("Dziady", Teatr Polski, Poznań), Andrzeja Dziuka ("Szekspir… albo co chceta"), Jana Szurmieja ("Krwawe gody"). Była także asystentką Claudii Castellucci z Societas Raffaello Sanzio przy spektaklu "Święto wiosny".

W 2011 roku była współautorką opracowania koncepcji ceremonii przedmeczowych dla Euro 2012/UEFA. W 2012 roku przygotowała choreografię do Poznańskich Ceremonii Przedmeczowych Euro 2012. Jej zainteresowania, skoncentrowane na ekspresji ciała oraz przebiegach ruchowych tworzą obszary, w których ważne są dla niej spotkania z wykonawcami również spoza profesjonalnego świata tańca oraz teatru. Autorska realizacja z 2013 roku "Święto wiosny <6,6/66>", powstała w ramach rezydencji artystycznych w Laboratorium CK Zamek w Poznaniu, zakładała uruchomienie kreatywnych bodźców w uczestnikach w obszarze trzech pól: ekspresji ciała, ekspresji głosu oraz wizualizacji. Projekt skierowany był do amatorów (seniorów +66 oraz juniorów -6), a jego pośrednim celem było opracowanie metod uwalniających twórczy potencjał w osobach bez artystycznego doświadczenia. Kontynuacją projektu było kolejne interdyscyplinarne przedsięwzięcie Movements Factory, tym razem o charakterze paraoperowym: "Upadły anioły". Premiera spektaklu, którym kończył się cykl warsztatów i prób, odbyła się na scenie Wielkiej CK Zamek w Poznaniu w 2014 roku.

W 2015 roku powołała do życia Movements Factory Foundation.

Od 1 września 2016 pełni funkcję dyrektora Polskiego Teatru Tańca.

 

 

Polski Teatr Tańca 2016-2020 – POLSKI / WIELKO-POLSKI

Program Polskiego Teatru Tańca w latach 2016-2020 skoncentrowany będzie wokół idiomu „polski/wielko-polski”. Hasło to obejmuje istotę planu: polska sztuka powstająca w Wielkopolsce, wielka, ponieważ komplementarnie polska. Wyznaczając kierunek ewolucji repertuaru, zapewnia jednocześnie pielęgnowanie unikalnego charakteru instytucji.

Strategia tej pierwszej, całkowicie polskiej w teatralnym repertuarze, czteroletniej oferty kulturalnej, opracowana została z myślą o kontynuacji dorobku Polskiego Teatru Tańca – Baletu Poznańskiego, oraz jego fundamentalnej roli w rozwoju polskiej sceny tanecznej.

Polski Teatr Tańca od lat otwierał rodzimy taniec na nowe nurty artystyczne. Poprzez uniwersalny repertuar oraz współpracę z zagranicznymi choreografami znacząco przyczynił się do zmniejszenia dystansu między teatrem tańca w Polsce, a rozwijającą się w korzystniejszych warunkach sztuką współczesną na Zachodzie.

Po ostatnich dekadach rozwoju polskiej sceny tańca, gdy walka o uznanie jego miejsca w kulturze czy stworzenie instytucjonalnego zaplecza przestaje być najpilniejszą potrzebą i warunkiem przetrwania, rodzi się konieczność określenia własnej tożsamości artystycznej i uprawomocnienia jej poprzez konfrontację z tradycją.

Zaproponowany program stawia prace rodzimych artystów na pozycji równorzędnych partnerów w międzynarodowym dyskursie artystycznym. Na tle obecnych propozycji pozostałych zespołów i teatrów tańca wyróżnia się on konsekwentnie polskim charakterem, nawiązując jednocześnie do spuścizny Conrada Drzewieckiego („Wieczory polskie”) oraz do ram wyznaczonych przez Ewę Wycichowską (od „Skrzypka opętanego” po „LAMENT. Pamięci Tadeusza Różewicza”). 

„Polskie/wielko-polskie” to również otwarcie na interdyscyplinarność, artystyczne eksperymenty i twórcze ryzyko. Przyjęty kierunek ewolucji repertuaru przenika dążenie do odhermetyzowania teatru tańca. Wprowadzenie do stałej współpracy reżyserów i dramaturgów pozwoli prezentować taniec w nowej perspektywie, a tancerzom zaistnieć w nowych zadaniach. Ideę teatru tańca, jako przestrzeni spotkań i wzajemnego przenikania różnorodnych form wyrazu, umocni także współpraca z kompozytorami, scenografami i aktorami. Równolegle, Polski Teatr Tańca rozszerzał będzie swoją działalność, sięgając do obszarów filmu tańca oraz społecznego teatru tańca.

W służbie sztuki tańca teatr winien stworzyć ofertę kompletną, dlatego dopełnienie programu stanowi oferta czynnego współuczestnictwa (festiwale, konkursy, programy aktywizujące, licencje, programy badawcze) ukierunkowana na kreatywny proces. W konsekwencji, podczas nadchodzących czterech lat, teatr będzie dążył do budowania repertuaru w najlepszym artystycznym, estetycznym i intelektualnym wydaniu, symbolizującego i tworzącego narodową scenę tańca.

 

 

Historia

W 1973 roku z inicjatywy władz miejskich i środowiska artystycznego Poznania został powołany do istnienia Polski Teatr Tańca – Balet Poznański, którego dyrekcję powierzono wybitnemu tancerzowi i choreografowi Conradowi Drzewieckiemu. 

Blisko piętnastoletni okres kierownictwa Conrada Drzewieckiego charakteryzują prekursorskie przedsięwzięcia artystyczne, które usytuowały zespół poznański w gronie najlepszych kompanii europejskich, czego dowodem były m.in. liczne zaproszenia na międzynarodowe festiwale baletowe.

W latach 1988-2016 dyrektorem naczelnym i artystycznym Polskiego Teatru Tańca była prof. Ewa Wycichowska, wieloletnia primabalerina Teatru Wielkiego w Łodzi, choreograf i pedagog, profesor sztuk muzycznych, jedna z największych indywidualności artystycznych w historii polskiej sztuki tańca. Ewa Wycichowska traktując modern i contemporary dance jako główne tworzywo ruchowe, rozwinęła oryginalną koncepcję inscenizacyjno-choreograficzną zmierzającą do syntezy sztuk, gdzie warstwa choreograficzna, dramaturgiczna, muzyczna i plastyczna spotykają się i wzajemnie przenikają. Uzupełniła również pierwotną wizję teatru autorskiego i zaprosiła do współpracy wybitnych twórców z całego świata, m.in. Birgit Cullberg, Matsa Eka, Orjana Anderssona, Virpi Pahkinen, Karine Saporta, Ohada Naharina, Jo Strømgrena.

W latach 1999-2016 w Polskim Teatrze Tańca działało Atelier – scena poszukiwań i debiutów. Tworzyła je grupa tancerzy Polskiego Teatru Tańca, poszukująca nowych dróg aktywności artystycznej. Atelier wyłoniło nowe pokolenie twórców, którzy w znaczący sposób zaznaczają swoja obecność na współczesnej mapie sztuki tańca, m.in. Iwonę Pasińską, Paulinę Wycichowską, Andrzeja Adamczaka i Daniela Stryjeckiego.

Atrakcyjna oferta repertuarowa, nowy oryginalny język tańca i współczesna forma teatralna proponowane przez zespół poznański, spotykają się z uznaniem widzów na całym świecie.

Od 1973 roku, zgodnie ze statutem, Polski Teatr Tańca, mając swoją stałą siedzibę w Poznaniu, realizuje założenia programowe, polegające na promocji i upowszechnianiu sztuki tańca w kraju i za granicą. Poszerzając swoją działalność o pierwiastek edukacyjno-warsztatowy Polski Teatr Tańca organizował w latach 1994-2016 Międzynarodowe Warsztaty Tańca Współczesnego oraz (od 2004 roku) Międzynarodowy Festiwalu Teatrów Tańca, w ostatnich latach pod nazwą Dancing Poznań. 

Od 1 września 2016 funkcję dyrektora Teatru pełni dr Iwona Pasińska – tancerka, choreograf, pedagog, doktor teatrologii, wieloletnia pierwsza solistka PTT. Z Polskim Teatrem Tańca Iwona Pasińska związana jest od 1989 roku. To tutaj rozpoczęła swoją karierę wykonawczą i debiutowała jako choreograf po ukończeniu łódzkiej szkoły baletowej. Obecnie dr Iwona Pasińska jest wykładowcą w Akademii Teatralnej w Warszawie, realizuje liczne projekty jako choreograf i dramaturg ruchu zarówno w stworzonej przez siebie fundacji Movements Factory Foundation, jak i we współpracy z teatrami w całej Polsce.

 

Ewa

prof. dr hab. Ewa Wycichowska - dyrektor Polskiego Teatru Tańca w latach 1988 - 2016

Tancerka, choreograf, pedagog, nauczyciel akademicki, profesor sztuk muzycznych. Absolwentka Ogólnokształcącej Szkoły Baletowej w Poznaniu, Akademii Muzycznej w Warszawie i L’Academie Internationale de la Danse w Paryżu. Ukończyła również Studium Menadżerów Kultury UAM w Poznaniu. Wieloletnia primabalerina Teatru Wielkiego w Łodzi. Ewa Wycichowska jest jedną z nielicznych polskich tancerek odnoszących sukcesy na światowych scenach baletowych, zarówno w repertuarze klasycznym, jak i współczesnym. Jako wykonawczyni współpracowała m.in. Witoldem Borkowskim („Romeo i Julia”), Kurtem Joossem („Zielony stół”), Conradem Drzewieckim („Ognisty ptak”), Teresą Kujawą („Medea”), Borisem Ejfmanemn („Gajane”), Grayem Veredonem („Sen nocy letniej” i „Wolfgang Amadeusz”), Jerzym Makarowskim („Carmen”). Stworzyła również legendarne kreacje we własnych spektaklach „Faust goes rock” i „Skrzypek Opętany”.

W 1980 roku debiutowała jako choreograf utworem "Głos kobiecy (z nieznanej poetki)", do muzyki Krzysztofa Knittla, w Teatrze Wielkim w Łodzi. Jest autorką ponad 70 spektakli zrealizowanych w Polsce, Europie i USA. Współpracowała także jako choreograf z wybitnymi reżyserami teatralnymi, operowymi i filmowymi, m.in. z Jerzym Jarockim, Erwinem Axerem, Maciejem Prusem, Krzysztofem Zanussim, Krzysztofem Kieślowskim, Jerzym Kawalerowiczem, Adamem Hanuszkiewiczem, Krystyną Jandą, Krzysztofem Zaleskim i Eugeniuszem Korinem.

W latach 1981-1984 wykładowca Wydziału Rytmiki Akademii Muzycznej w Łodzi; 1985-1988 wykładowca tańca modern w Państwowej Szkole Baletowej w Łodzi; od 1999 wykładowca Wydziału Edukacji Muzycznej Akademii Muzycznej w Warszawie, specjalność pedagogika baletu, od 2002 profesor nadzwyczajny, a od 2009 kierownik Zakładu Tańca, Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie; 2006-2010 profesor, wykładowca, Wyższej Szkoły Umiejętności w Kielcach; od 2007 profesor, wykładowca, Akademii Muzycznej w Łodzi; 2015 – profesor zwyczajny AWF w Poznaniu; promotor siedmiu doktoratów, opiekun naukowy czterech dr habilitowanych, promotor doktoratu honoris causa prof. Roderyka Lange.

W latach 1988-2016 dyrektor naczelny i artystyczny Polskiego Teatru Tańca – Baletu Poznańskiego. Kierując Polskim Teatrem Tańca Ewa Wycichowska zademonstrowała rzadką umiejętność łączenia talentu artystycznego z działalnością akademicką i predyspozycjami menadżerskimi. W czasie jej dyrektorskiej kadencji zaproszenie do współpracy z jej zespołem przyjęli najwybitniejsi choreografowie na świecie: Birgit Cullberg, Mats Ek, Les Carnets Dominique Bagouet, Karine Saporta, Ohad Naharin, Jo Strømgren. Postaci, których nazwiska wyznaczają najważniejsze trendy w światowej sztuce tańca. Dzięki artystycznej wizji Ewy Wycichowskiej oblicze PTT przeszło ewolucję od spektakli ukształtowanych formą teatru baletowego do współczesnego gatunku: teatru tańca, który charakteryzuje przekraczanie granic rodzajowych, technicznych i stylistycznych, wyzwalanie się z przypisanych tradycją środków wyrazu, skłanianie ku interdyscyplinarności, poszukiwanie nowych przestrzeni teatralnych i oparty na kreatywnej improwizacji proces tworzenia. Z inicjatywy Ewy Wycichowskiej w latach 1999-2016 przy Polskim Teatrze Tańca działało Atelier, scena poszukiwań i debiutów dla tancerzy, która przyniosła kilka znakomitych odkryć artystycznych, obecnie uznanych twórców, m.in. Andrzeja Adamczaka, Paulinę Wycichowską, Iwonę Pasińską, Daniela Stryjeckiego, Pawła Malickiego. Od 1994 roku w Polskim teatrze Tańca z inicjatywy Ewy Wycichowskiej odbywały się corocznie Międzynarodowe Warsztaty Tańca Współczesnego, którym od 2003 roku stale towarzyszył Międzynarodowy Festiwal Teatrów Tańca. 

Ewa Wycichowska jest w polskiej historii sztuki tańca jedną z najwybitniejszych postaci, które zmieniły oblicze artystyczne i edukacyjne tej dziedziny, pozwalając na jej śmiałe konkurowanie z dokonaniami europejskich twórców. Jej artystyczna twórczość została uhonorowana m.in. I Nagrodą w kategorii wykonawców na I Ogólnopolskim Konkursie Choreograficznym w Łodzi, Medalem i Dyplomem uznania Ministerstwa Kultury i Sztuki w roku obchodów 100-lecia urodzin Karola Szymanowskiego za inscenizację i choreografię do „Stabat Mater”, Nagrodą Miasta Łodzi, Nagrodą Młodych Twórców I st. im. Stanisława Wyspiańskiego, Medalem 200-lecia Baletu Polskiego, Medalem im. Wacława Niżyńskiego, trzykrotnie Buławą Hetmańską – Nagroda publiczności Zamojskiego Lata Teatralnego (wspólnie z Polskim Teatrem Tańca), Nagroda Fringe Firsts na Festiwalu w Edynburgu za wieczór „Samotność Fauna” (z Polskim Teatrem Tańca), Tytułem Kobiety Roku Bussines Professional Women Club, Nadzwyczajną Złotą Maską – Nagroda Łódzkich Krytyków (Łódź), Medalem Ad Perpetuam Rei Memoriam dla zasłużonych Wielkopolan, Nagrodą Główną III Przeglądu Współczesnego Dramatu w Zielonej Górze za spektakl „Transss” (z Polskim Teatrem Tańca), Nagrodą ZAIKS-u za wybitną twórczość choreograficzną, Nagrodą Marszałka Województwa Wielkopolskiego Wielce Zasłużony dla Kultury, Wielką Pieczęcią Miasta Poznania - Nagrodą Prezydenta Miasta Poznania za zasługi dla kultury, Nagrodą „Reconnaissance” Instytutu France – Pologne w Lyonie za wieloletnią promocję kultury i sztuki francuskiej w Polsce, Nagrodą ZASP za wybitną twórczość choreograficzną, Nagrodą Sekcji Krytyków Teatralnych Polskiego Ośrodek Międzynarodowego Instytutu Teatralnego ITI-UNESCO za popularyzację polskiej kultury teatralnej za granicą, Nagrodą Specjalną Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w uznaniu zasług dla kultury polskiej, Nagrodą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla wybitnych osobowości działających w sferze kultury, dziedzina: taniec, Nagrodą Artystyczną Miasta Poznania, Złotym Medalem Hipolita Cegielskiego „Verba Docent – Exempla Trahunt”, Złotym Medalem Zasłużony Kulturze – Gloria Artis.

 

Conrad

Conrad Drzewiecki - dyrektor Polskiego Teatru Tańca w latach 1973 - 1987

Wybitny tancerz, choreograf, pedagog i reformator baletu. Laureat Srebrnego Medalu Międzynarodowego Konkursu Tańca w Bukareszcie (z Teresą Kujawą – 1953), Złotego Medalu Międzynarodowego Konkursu Tańca w Warszawie (1955) Primo Premio Assoluto Międzynarodowego Konkursu Baletowego w Vercelli (1956). Był solistą a w latach 1963-1973 kierownikiem baletu Opery Poznańskiej, Grand Ballet du Marquis de Cuevas, Theatre D'art du Ballet, Ballet de Paris, Ludmila Tcherina Ballet.

W latach 1971-1980 dyrektor artystyczny Państwowej Szkoły Baletowej w Poznaniu.

Swoje prace choreograficzne realizował także poza Polską, między innymi: w Ballet Nationale J.M.F., Het National Ballet w Amsterdamie, Danza Nationale de Cuba w Hawanie, Staatsoper i Deutsche Oper w Berlinie, Stadttheatern Malmö i Narodne Divadlo w Pradze.

Początek jego prekursorskiej działalności w tworzeniu nowego stylu baletu polskiego datuje się na przełom lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych, kiedy wprowadza do repertuaru kierowanego przez siebie baletu Opery Poznańskiej nowe oryginalne kompozycje choreograficzne, syntezujące technikę neoklasyczną i taniec modern. Odmienność stylu i programu artystycznego, jaki zaproponował Conrad Drzewiecki, zaowocowały wkrótce koncepcją powstania autonomicznego zespołu: Polskiego Teatru Tańca – Baletu Poznańskiego, który zgodnie z intencją jego założyciela miał “tworzyć formy będące kontynuacją tego, co aktualnie dzieje się w balecie światowym”. 

Zapoczątkowaną w 1973 i trwającą do roku 1987 roku pracę Conrada Drzewieckiego z Polskim Teatrem Tańca znamionuje autentyczny sukces, którego egzemplifikacją są między innymi prestiżowe nagrody: dyplom Ministra Spraw Zagranicznych i Nagroda Państwowa I stopnia za propagowanie kultury polskiej za granicą, dyplom ITI za popularyzację sztuki polskiej za granicą, Nagroda Miasta Poznania za szczególne osiągnięcia w dziedzinie kultury i sztuki, tytuł Zasłużonego dla Kultury Narodu, liczne tournée w całej Europie oraz zaproszenia do udziału w światowych festiwalach, m.in.: Międzynarodowym Festiwalu Tańca w Paryżu i Chateauvallon, Baletto Oggi w Bari, Musica Sacra w Mediolanie, Intercontri Musicali Romani, Bregener Festspiele i Berliner Festtage.

Do legendy polskiego baletu przeszły zrealizowane przez Conrada Drzewieckego spektakle: „Ognisty ptak” (1967), „Adagio na smyczki i organy” (1967), „Pawana na śmierć Infantki” (1968), “Cudowny Mandaryn” (1970), „Epitafium dla don Juana” (1974), “Odwieczne pieśni” (1975), „Modus vivendi” (1975), “Stabat Mater” (1976), „Krzesany” (1977), „Yesterdey” (1982). Wiele z nich zyskało także swoją wersję filmową.

Ostatnie spektakle dla Polskiego Teatru Tańca: „Pieśń Roksany” i „Śmierć Izoldy” Conrad Drzewiecki przygotował w 1998 roku z okazji jubileuszu 25-lecia Teatru.