KUP BILET | TOACA

Trzy odmienne osobowości, operujące innymi autorskimi technikami i stylistyką, na różnorodny sposób interpretują spuściznę teatralną i kulturową Rumunii, łącząc muzykę, taniec i grę na instrumentach. Ze współczesnego punktu widzenia, odkrywają na nowo rodzimą tradycję, kwestionując stereotypy zniekształcające wiedzę o kraju ich pochodzenia.

TRAILER

Pierwszy na taką skalę projekt realizowany na styku polskiej i rumuńskiej sceny tańca przybliży wciąż zbyt mało znaną w Polsce twórczość tamtejszych choreografów. Premiera spektaklu odbyła się podczas VI Międzynarodowego Festiwalu „1 strona - 1 spojrzenie - 180 sekund”.

Pracę nad spektaklem poprzedziła seria warsztatów prowadzonych przez rumuńskich choreografów z Zespołem Polskiego Teatru Tańca. Po światowej premierze w Polskim Teatrze Tańca w Poznaniu, „Toaca” była prezentowana w 2025 roku na festiwalach teatralnych i tańca współczesnego w Rumunii.

Sezon Kulturalny Rumunia-Polska 2024-2025 był organizowany przez Rumuńskie Ministerstwo Kultury i Rumuński Instytut Kultury, ze strony rumuńskiej, oraz przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Instytut Adama Mickiewicza, we współpracy z Instytutem Polskim w Bukareszcie, ze strony polskiej.

Rumunia to kraj pełen kontrastów. Dlatego starałam się to przedstawić w całej mojej pracy. Lubię patrzeć na takie kontrasty z ironią, aby wydobyć ich absurd. To jeden z powodów, dla których zdecydowałam się pracować z rumuńskimi tradycyjnymi maskami. Maski, w całej historii teatru, były sposobem na odzwierciedlenie społeczeństwa w bardziej groteskowy sposób i uchodziło to na sucho. Możesz pokazać jego wady, a potem zrzucić winę na maskę. Jestem bardzo ciekawa reakcji polskiej publiczności na mój utwór „Toaca”. Reakcja rumuńskiej publiczności prawdopodobnie będzie podzielona: niektórzy będą bardzo rozbawieni, inni oburzeni. Rumunia to kraj pełen kontrastów.

Andrea Gavriliu

Koncepcja tego spektaklu została zainspirowana rumuńskim i polskim folklorem, połączeniem, które znajduje odzwierciedlenie w każdym aspekcie dzieła, od narracji po elementy kostiumów, muzykę i obrazy, a wszystko to spotyka się w przestrzeni, sugerowanej jako współczesna muzeum sztuki. W mistycznym sensie TOACA jest symbolem boskiego powołania, łączącego sferę ziemską z sacrum. Uważa się, że dźwięk toaki odstrasza złe duchy i zapewnia duchową ochronę. W pierwszej sekwencji tancerze wkraczają w uniwersum „toaca” i stawiają pierwszy krok w odkrywaniu tego mistycznego królestwa poprzez projekcje dzieł sztuki, kostiumy inspirowane tradycyjnymi rumuńskimi i polskimi strojami ludowymi oraz poprzez interakcję z „toacă”. Energia przestrzeni jako całości kształtuje emocje ich ciał, stopniowo rozwijając się przez cały występ. W kulturze rumuńskiej „toacă” używa się w klasztorach i kościołach do ogłaszania ważnych wydarzeń, takich jak czas modlitw, święta i ważne momenty w kalendarzu liturgicznym. Połączyłem elementy poprzez element „toacă” – począwszy od ślubu, poprzez świętowanie pijaństwa, aż do pogrzebu – zamykając w ten sposób krąg życia. Poprosiłem tancerzy, aby występowali tak, jakby każdy ruch był ich ostatnim, jakby tańczyli swój ostatni taniec, ucieleśniając poświęcenie artysty każdym krokiem na scenie. Oferując widzom swoje nagie dusze, ujawniają się poprzez surową prawdę sztuki – wrażliwej, a jednak transcendentnej.

Ştefan Lupu

„Toaca” to ramy, w których poruszam tematy takie jak dom, przynależność, reprezentacja kulturowa i tożsamość narodowa. 

Czy jesteśmy naszymi narodami? Czy nasze kraje są bezpiecznymi miejscami? W czasach, gdy pojęcie narodu jest niezwykle dyskusyjne, gdy pojęcia takie jak tożsamość, korzenie kulturowe, miłość do ojczyzny, reprezentacja są przechwytywane przez różne ideologie, tworzymy przestrzeń gestów politycznych i intymnych.

Naród to płynne miejsce, w którym społeczności powinny czuć się reprezentowane i otoczone opieką.

W czasach, gdy pojęcie narodu jest niezwykle dyskusyjne, gdy pojęcia takie jak tożsamość, korzenie kulturowe, miłość do ojczyzny, reprezentacja są przechwytywane przez różne ideologie, tworzymy przestrzeń gestów politycznych i intymnych. Gesty te łączą się i odzwierciedlają nawzajem, strukturyzują terytoria przynależności, pulsacje emocjonalne, peryferyjne narracje i centralne iluzje.

Mădălina Dan

Polski Teatr Tańca już od kilku lat realizuje niezwykle intensywną współpracę z Rumunią. Po nawiązaniu współpracy z Teatrul de Balet Sibiu, już dwukrotnie występował w Sibiu, prezentując spektakle „45” w 2019 roku oraz „Niech żywi grzebią umarłych” w 2022 roku. W 2023 roku gościliśmy zespół Teatrul de Balet Sibiu w Poznaniu - podczas III Międzynarodowego Festiwalu Teatrów Tańca „Granice natury - granice kultury” dwukrotnie zaprezentował spektakl „One way ticket” w choreografii Sandry Mavhimy. Podczas V Międzynarodowego Festiwalu „1 strona - 1 spojrzenie - 180 sekund” zawitał do nas Tangaj Collective z Bukaresztu ze spektaklem „BLOT - Body Line of Thought”. Polski Teatr Tańca został też zaproszony do udziału w Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym w Teatru Regina Maria w Oradei, w którym w czerwcu 2023 roku zaprezentował koprodukcję z Bodytalk „Romeos&Julias unplagued. Traumstadt”.

TOACA program 

choreografia: Andrea Gavriliu, Ştefan Lupu, Mădălina Dan

ROZDZIAŁ Andrei
choreografia: Andrea Gavriliu
asystent spektaklu: Zbigniew Kocięba 
muzyka: Claudiu Urse
reżyseria świateł: Michał Stenzel
kostiumy: Ilona Binarsch
maski: Ana Cazac

tancerze: Alicja Augustynek, Maksymilian Bańdo, Evelyn Blue, Mateusz Bossy, Kacper Bożek, Ewelina Cieśla, Momoko Den, Julia Hnatów, Sławomir Juszczak, Dominik Kupka, Mateusz Krzysiak, Katarzyna Niżnik

ROZDZIAŁ Mădăliny
choreografia: Mădălina Dan
asystent spektaklu: Patryk Jarczok
wsparcie dramaturgiczne: Mihaela Michailov
muzyka i kolaż wideo: Matze (Cristi Stanciu)
reżyseria świateł: Michał Stenzel
kostiumy: Ilona Binarsch

tancerze: Maksymilian Bańdo, Evelyn Blue, Mateusz Bossy, Kacper Bożek, Ewelina Cieśla, Julia Hnatów, Mateusz Krzysiak, Dominik Kupka 

ROZDZIAŁ Ştefana
choreografia: Ştefan Lupu i tancerze z obsady rozdziału Ştefana
asystenci spektaklu: Kacper Bożek, Aleksandra Kuś
muzyka: Claudiu Urse
video: Silviu Luda
reżyseria świateł: Michał Stenzel
kostiumy: Ilona Binarsch

tancerze: Alicja Augustynek, Maksymilian Bańdo, Evelyn Blue, Mateusz Bossy, Kacper Bożek, Momoko Den, Sławomir Juszczak, Dominik Kupka, Katarzyna Niżnik

obsługa dźwięku: Zuzanna Majewska 
obsługa spektaklu: Michał Beszczyński, Adriana Cygankiewicz, Michał Stenzel, Dariusz Szych 
koordynacja produkcji: Monika Zembrzycka

Produkcja: Polski Teatr Tańca - instytucja kultury Samorządu Województwa Wielkopolskiego

Partner Strategiczny: Rumuński Instytut Kultury

Partner: Koleje Wielkopolskie

Patroni medialni: TVP3 Poznań, Radio Poznań, kulturaupodstaw.pl, IKS/kulturapoznan.pl, Czas Kultury

Projekt graficzny: Piotr Zdanowicz

Premiera 12 grudnia 2024 roku zrealizowana w ramach Sezonu Kulturalnego Rumunia-Polska 2024-2025
Partner Strategiczny: Rumuński Instytut Kultury

czas trwania: 100 minut

Dofinansowano ze środków Samorządu Województwa Wielkopolskiego.